የሳል ድምፅን በመስማት ብቻ ኮቪድ-19ን መለየት ተቻለ‼️

November 7 2020

ከወራት በፊት፤ ኮቪድ-19ን እንደአሁን ብዙም ሳናውቀው እና ሳንደፋፈረው ድንገት ሳል ያሳለን አልያም ሌላ ሰው ሲያስል የሰማን እንደሆን ኮቪድ-19 ነው? ወይስ አይደለም? የሚለው የጭንቀት ጥርጣሬ በብዙዎቻችን ዘንድ ነበር፡፡ ታድያ በአሜሪካኑ የማሳቹሴት ኢንስቲትዩት ኦፍ ቴክኖሎጂ የሚገኙ የሳይንስ ተመራማሪዎች የዚህን ሳል ድምፅ በመስማት ብቻ ምንጩ ኮቪድ ነው ወይስ አይደለም የሚለውን ጥያቄ የሚመልስ አዲስ አልጎሪዝምን ሰርተዋል፡፡

ተመራማሪዎቹ በአሁኑ ሰዓት ይህን በሰው ሰራሽ አስተውሎት አማካኝነት የሚሰራ ምርምር ሙከራ እያደረጉበት ሲሆን በአሜሪካን የምግብ እና መድሃኒት አስተዳደር (FDA) ፍቃድ የማግኘት ሂደቱንም አስጀምረውታል፡፡

አልጎሪዝሙ ከዚህ ቀደም በተሰራው የሳንባ ምች፣ አስም እና አልዛይመርን እንዲለይ ተደርጎ በተሰራ ሞዴል ላይ መሰረቱን በማድረግ ነው፡፡

እኛ ሰው አቀላጥፎ መናገር ሲጀምር ብቻ የምንረዳቸውን ነገሮች ሰው ሰራሽ አስተውሎት ግን በሳል ብቻ ይረዳቸዋል ሲሉ የምርምር ቡድኑ አካል ብራያን ሰቢራና በዚህ ላይ በመመስረት ብቻ የሰውን ፆታ፣ አፍ መፍቻ ቋንቋ ወይም ስሜት መረዳት መቻሉን በምሳሌነት በመጥቀስ ያስረዳሉ፡፡

በመጀመሪያ ተመራማሪዎቹ የተለያዩ በጎ ፈቃደኛ ተሳታፊዎች የእጅ ስልክ እና ኮምፒውተራቸውን በመጠቀም የቀዱትን የሳል ድምፅ የሚልኩበት ድረ-ገፅ ፈጠሩ፤ በተጨማሪም የበሽታው ምልክት እያሳዩ እንደሆን መረጃ የሚወስድ መጠይቅ ለተሳታፊዎቹ አቅርበዋል፡፡ በድረ-ገፁ አማካኝነት ከ70 ሺህ በላይ ሰዎች በግድ የተሳሉ ሳሎችን ድምፅ መብሰብ ችለዋል፡፡

ከነዚህ ሰዎች ውስጥ 2,660ቱ የበሽታው ምልክት የሚታይባቸው እንዲሁም የማይታይ የኮቪድ-19 ታማሚዎች ናቸው፡፡ በመቀጠልም 4,256 ናሙናዎችን የሰው ሰራሽ አስተውሎት ስርዓቱን ለማሰልጠን የተጠቀሙበት ሲሆን 1,064 ናሙናዎችን ደግሞ በጤነኛና በኮቪድ-19 በተጠቁ ሰዎች መካከል ያለውን ልዩነት ማሳየት ይችል እንደሆን ሞክረውበታል፡፡

በውጤቱ ስርዓቱ ከኮቪድ ጋራ ትሰስር ባላቸው አራት የሳል መሰረታዊ ገፅታዎች፤ ማለትም የጡንቻ መኮሰስ፣ የድምፅ አውታሮች መጠንከር፣ እንደ መሰላቸት እና እርግጠኛ አለመሆን ያሉ ስሜቶችን እንዲሁም የአተነፋፈስ እና ሳንባ ብቃት ላይ በመመስረት ልዩነቶችን ማስተዋል ችሏል፡፡ በዚህም መሰረት የሰው ሰራሽ አስተውሎት ሞዴሉ 98.5 በመቶ የሚሆኑትን የኮቪድ-19 ተጠቂዎች በስኬት ማወቅ ሲችል ካልተያዙት ውስጥ ደግሞ 94.2 በመቶውን መለየት ችሏል፡፡

ስርአቱ ምንም አይነት የበሽታው ምልክት ከማይታይባቸው ውስጥ ደግሞ ኮቪድ-19 ያለባቸውን ሰዎች መቶ በመቶ መለየት ሲችል ከሌለባቸው ውስጥ ደግሞ 83.2 በመቶውን ለይቶ አውጥቷቸዋል፡፡

ይህ በተራማሪዎቹ ዘንድ እንደስኬት የሚታይ አስደሳች ውጤት ቢሆንም በተለያዩ የዕድሜና ዘር ቡድኖች ላይ ውጤታማ እንዲሆን ተጨማሪ ጥናት መደረግ እንዳለበት ከባለሙያዎች የተሰጠ አስተያየት ይጠቁማል፡፡

በአሁኑ ሰዓት የኮቪድ-19 ተጠቂዎችን በድምፅ የመለየቱን ስራ እየሞከረ ያለው ይህ ጥናት ብቻ አይደለም፤ ሌላ በካምብሪጅ ዩኒቨርሲቲ ውስጥ እየተሰራ ያለ ጥናትም በተመሳሳይ መንገድ የቫይረሱ ተጠቂዎችን የሚለይ ስራን በመስራት ላይ ነው፡፡

[ Live Science , Technology and Innovation Institute, Ethiopia]
©Afrihealth

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Share via
Copy link
Powered by Social Snap